Jedyną poprawną formą zapisu jest PS bez kropki. Mimo że w codziennym użyciu spotyka się również PS. i P.S., to normatywne słowniki języka polskiego wskazują wyłącznie na wersję bezkropkową. Dalszą część tekstu poświęcamy szczegółowemu omówieniu zasad i wyjątków.
Co oznacza skrót PS?
Skrótowiec PS pochodzi od łacińskiego wyrażenia post scriptum, które można przetłumaczyć jako „po piśmie” lub „po napisaniu”. Stosuje się go, aby dodać krótką informację, o której zapomniano wcześniej albo która nie pasowała do głównego toku wypowiedzi. Dopisek umieszcza się na samym końcu listu, wiadomości e-mail czy artykułu, już po podpisie autora, dzięki czemu czytelnik od razu widzi, że jest to myśl dodana później.
Zarówno w korespondencji prywatnej, jak i w bardziej formalnych pismach postscriptum pełni funkcję uzupełniającą. Jego długość nie jest ściśle ograniczona, jednak tradycyjnie przyjmuje się, że powinno być zwięzłe i dotyczyć pojedynczej kwestii. Warto pamiętać, że nadużywanie PS może sprawiać wrażenie chaosu, dlatego lepiej ograniczyć się do jednego lub dwóch takich dopisków.
Który zapis jest poprawny?
Odpowiedź nie jest wcale jednoznaczna, ponieważ spotykamy trzy podstawowe warianty: PS, P.S. oraz PS. Różnice wynikają z podejścia normatywnego i z tego, czy dany słownik uwzględnia zwyczaje językowe, czy jedynie ścisłe reguły ortograficzne. Dla przeciętnego użytkownika języka polskiego najbezpieczniejszym wyborem pozostaje forma bez kropek.
Współczesne opracowania leksykograficzne reprezentują dwa stanowiska. Wielki słownik ortograficzny PWN oraz Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN podają wyłącznie zapis PS (bez kropki), uznając go za jedyną formę skróconą od postscriptum. Z kolei bardziej opisowe słowniki, jak np. Słownik skrótów i skrótowców Jerzego Podrackiego, dopuszczają również wariant P.S. (z dwiema kropkami), choć i tam wskazuje się, że PS jest znacznie częstsze i zalecane.
Poniższa tabela zbiera najważniejsze informacje o każdym wariancie:
| Wariant zapisu | Status normatywny | Uwagi praktyczne |
| PS | Jedyna forma notowana w słownikach normatywnych | Zdecydowanie zalecana; czytana jako cały wyraz albo literowana [pe-es] |
| P.S. | Dopuszczalna w słownikach opisowych, rzadko spotykana | Pojawia się w piśmiennictwie; każda litera oddzielona kropką |
| PS. | Kropka najczęściej zamyka zdanie, nie jest częścią skrótu | W praktyce oznacza koniec wypowiedzi przed właściwym dopiskiem |
Jedyną formą notowaną w słownikach normatywnych, takich jak Wielki słownik ortograficzny PWN, jest zapis PS bez kropek.
Oprócz wymienionych zapisów w niektórych poradnikach językowych pojawia się jeszcze PS: (z dwukropkiem), gdzie znak interpunkcyjny pełni funkcję oddzielenia skrótowca od treści. Taki wariant nie stanowi błędu, jednak dwukropek wynika z budowy zdania, a nie z budowy samego skrótu. W zwykłej pisowni najczęściej wystarcza zwykła spacja po PS i duża litera na początku dopisku.
Jak używać PS w praktyce?
W listach tradycyjnych
W korespondencji papierowej obowiązuje prosty schemat: po zakończeniu głównego tekstu składamy podpis, a następnie od nowego wiersza zapisujemy PS i treść uzupełniającą. Zdanie rozpoczynające się po skrótowcu zawsze piszemy wielką literą, nawet jeśli po PS nie ma kropki. Przykład: „Pozdrawiam serdecznie, Anna PS Jutro zadzwonię w sprawie spotkania.”
Gdy decydujemy się na formę P.S., nadal obowiązuje ta sama reguła: po kropkach dajemy spację i wielką literę. W wypadku PS. pojedyncza kropka jest traktowana jako znak końca zdania, więc również kolejne zdanie zaczynamy dużą literą, jednak taki zapis odradza się ze względu na niejasność, czy kropka należy do skrótu, czy do poprzedzającego zdania.
W e-mailach i SMS-ach
Nieco swobodniejsza konwencja wiadomości elektronicznych sprawia, że wersja PS bez kropki dominuje również i tu. Podobnie jak w listach, umieszczamy PS po podpisie lub automatycznej stopce. Ze względu na szybkość komunikacji wiele osób rezygnuje z dodatkowego oznaczenia i po prostu wstawia myśl zaraz po pozdrowieniach, jednak użycie klasycznego PS nadaje wiadomości uporządkowany ton.
W krótkich wiadomościach tekstowych zdarza się też pomijanie wielkiej litery po PS, ale to już wykracza poza przyjęte normy ortograficzne. Dla zachowania poprawności warto postawić dużą literę, co ułatwia czytelność i pokazuje, że dopisek trzyma się standardów pisowni.
PPS i dalsze dopiski – co musisz wiedzieć?
Jeśli już po dodaniu PS zorientujesz się, że potrzebny jest jeszcze jeden komentarz, możesz posłużyć się skrótowcem PPS (łac. post post scriptum – „po tym, co po piśmie”). Kolejne oznaczamy jako PPPS, PPPPS itd. Zasady pisowni są takie same jak w przypadku PS – najbezpieczniej stosować wersję PPS bez kropki, choć spotyka się też P.P.S. czy PPS.
Jeśli po PS zachodzi potrzeba kolejnego uzupełnienia, stosuje się PPS, a dalej PPPS – zawsze bez kropek, analogicznie do podstawowego skrótu.
Trzeba jednak pamiętać, że seria dopisków sprawia wrażenie niedopracowania tekstu. W oficjalnej korespondencji lepiej przeredagować list i wpleść dodatkowe informacje w właściwą treść, a PS zarezerwować dla jednej, istotnej uwagi. Dzięki temu odbiorca nie gubi się w gąszczu uzupełnień, a komunikat pozostaje przejrzysty.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co oznacza skrót PS i skąd pochodzi?
To skrót od łacińskiego post scriptum, czyli dopisek dodany po napisaniu głównego tekstu. Służy do dołączenia krótkiej informacji pominiętej wcześniej.
Jaka forma zapisu PS jest normatywnie poprawna?
Normatywne słowniki wskazują na zapis PS bez kropek jako jedyną poprawną formę skrótowca. Ten wariant jest zatem zalecany w oficjalnej pisowni.
Czy można pisać P.S. lub PS. zamiast PS?
W słownikach opisowych dopuszcza się P.S. z kropkami, ale jest to rzadsze i mniej polecane. Zapis PS. z kropką zwykle traktuje się jako koniec zdania, a nie element skrótu.
Gdzie w liście należy umieścić PS i jak formatować pierwszą literę dopisku?
Dopisek umieszcza się na końcu korespondencji, po podpisie autora. Zdanie po skrótowcu zawsze zaczynamy wielką literą, nawet jeśli nie ma kropki.
Jak stosować PS w e-mailach i SMS-ach?
W wiadomościach elektronicznych najczęściej używa się wersji PS bez kropki i umieszcza dopisek po podpisie lub stopce. W krótkich SMS-ach czasem pomija się wielką literę, ale poprawniej jest ją zachować.
Co oznaczają skróty PPS, PPPS itd. i jak je zapisywać?
PPS to post post scriptum, czyli kolejny dopisek po PS, a dalej używa się PPPS, PPPPS itd. Najbezpieczniej zapisywać je bez kropek, analogicznie do podstawowego skrótu.
Czy warto używać wielu dopisków PS i PPS w oficjalnej korespondencji?
Zbyt wiele dopisków może wyglądać na niedopracowany tekst, dlatego w oficjalnych pismach lepiej włączyć dodatkowe informacje do głównej treści. PS pozostawmy dla jednej istotnej uwagi.
